Tìm kiếm sản phẩm: Tìm nâng cao

Sự sinh sản hiệu quả của loài nhím

Đăng ngày: 12/04/2014 15:31
Sự sinh sản hiệu quả của loài nhím
nhím giống
Nhím nuôi nhốt tại chuồng (hay lồng) nếu là giống VI đã được thuần hóa thì vẫn sinh đẻ bình thường như cách sinh đẻ của chúng trong môi trường hoang dã bên ngoài vậy

Nhím nuôi nhốt tại chuồng (hay lồng) nếu là giống VI đã được thuần hóa thì vẫn sinh đẻ bình thường như cách sinh đẻ của chúng trong môi trường hoang dã bên ngoài vậy. Trừ trường hợp nhím hoang dã bên ngoài bắt về nuôi thì phải nuôi từ nhím con, dưới ba tháng tuổi chúng mới chịu sinh sản bình thường. Còn với nhím đã trưởng thành bắt về nuôi thường không sinh đẻ, mà nếu có cùng thất thường, mùa đẻ mùa ngưng, hoặc đẻ một vài lứa rồi ngưng luôn.

Mùa sinh sản của nhím bắt đầu từ đầu mùa mưa đến hết tháng chạp hàng năm. Trung bình mỗi năm nhim dẻ được hai lứa con.

Chúng ta cũng biết đời sống của loài nhím có thể kéo dài từ mười đến mười lăm năm. Và khoảng thời gian sinh đẻ của nhím cái cũng từ năm đến bảy năm mới dứt, nếu chúng được sống trong điều kiện nuôi dưỡng tốt.

Nói cách khác, giống này dễ nuôi và mau sinh lợi. Để đạt được thành công như ý trong vấn đề này, chúng ta cần am hiểu những điều sau đây:

•   Phản biệt giới tính: Nhiều người cho rằng cách phân biệt giới tính của nhím thật khó khăn. Cũng như loài thỏ, giữa con đực và con cái không lộ rõ một vài hiện tượng gì khác biệt giúp ta phân biệt được dễ dàng giới tính của chúng.

Quả thật vậy, nếu chỉ đứng xa mà quan sát bên ngoài không thôi, ta khó phân biệt được con nào là nhím đực con nào là nhím cái, trừ những người chuyên món có nhiều kinh nghiệm trong nghề nuôi nhím lâu năm.

Sở dĩ phải đứng xa quan sát vì xưa nay nhiều người cứ tin theo lời đồn, là giống nhím mỗi khi hung dữ hay tự vệ, chúng sẽ bắn liên tiếp những sợi lông cứng và nhọn trên mình chúng, gây thương tích cho kẻ thù nên sợ không ai dám lại gần.

Thật ra, như phần trên chúng tôi đã đề cập, nhím không có khả năng bắn lông như lời thiên hạ đồn đại xưa nay, mà chỉ xù lông lởm chởm lên để hù dọa kẻ thù, đồng thời bộ lông đuôi cũng rung lên để kẻ thù sợ hãi mà không tấn công nữa.

Thế nhưng, chúng ta cũng có cách để biết giới tính của nhím, không phải chờ đến lúc chúng đến tuổi trưởng thành mà là từ lúc còn là nhím con:

•   Nhím đực: Cũng như thỏ, nhím con lúc mới sinh ra, nếu chưa kinh nghiệm ta khó lòng phân biệt được giới tính của chúng. Phải chờ nhím con được một tháng tuổi trở lên, việc phân biệt giới tính mới dễ dàng hơn.

Nhím con ở tuổi này do dại khờ nên muốn bắt lên tay lúc nào cũng được. Cứ đặt nhím con nằm ngửa bụng rồi dùng hai ngón tay cái banh lỗ sinh dục ra, nếu thấy có một khối thịt nhỏ hình ống gọi là “gai giao cấu” nhô cao lên thì đích thị là nhím đực.

Thời gian còn nhỏ tháng tuổi này, quan sát bề ngoài ta khó phân biệt được sự khác nhau giữa nhím đựcnhím cái. Phải chờ khi nhím được bốn năm tháng tuổi, to được bốn năm kí thì việc phân biệt giới tính tương đối dễ dàng và chính xác hơn.

Nhím đực trưởng thành có thân mình thon dài, đầu nhọn, mỏ dài, đuôi dài. Nếu quan sát ở phần háng, ta thấy hình dạng của hai dịch hoàn nhô ra, cách xa hậu môn của nó khoảng 5cm.

Ở vào lứa tuổi trưởng thành này, nhím đực lớn rất nhanh, năng động, lanh lợi hơn trước và tính của nó cũng trở nên hung dữ hơn trước. Mồi khi nổi giận hay tạo uy thế trước kẻ thù, nhím đực thường xù hết bộ lông sắc nhọn Lên rồi đạp chân phình phịch xuống đất trông hung dữ.

Ở vào tuổi trưởng thành, nhím đực không thích sống chung đàn với những con đực khác, dù đó là “anh em” cùng cha mẹ với nó. Thế nhưng, nhím đực lại thích sống chung với nhiều nhím cái trong lãnh địa riêng của nó. Nhím là giống đa thê, trong mùa sinh sản, một nhím đực sống chung với cả chục nhím cái, và không bao giờ cắn xé nhau. Nhưng, nó sẽ không để yên cho một con nhím đực lạ nào vô tình xâm phạm vào lãnh địa riêng của nó, nhất là trong khu vực đó đang có nhiều bầy đàn thê tử của nó cư ngụ.

•   Nhím cái: Lúc mới một vài tháng tuổi, nhím cái có vóc dáng bên ngoài trông không có điểm gì khác biệt với nhím đực. Thế nhưng, ta vẫn có cách để biết được giới tính của nó khi nó mới hơn một tháng tuổi.

     Cũng đặt con nhím nằm ngửa trên sàn chuồng, rồi dùng hai ngón tay banh lỗ sinh dục, nếu không phát hiện có “gai giao cấu” thì biết chắc đó là nhím cái. Nếu quan sát kỹ hơn một chút, ta thấy ở nhím cái ngoài lỗ sinh dục nhẫn nhụi còn có một rãnh nhỏ từ lỗ sinh dục kéo dài đến tận hậu môn của nó.

Khi nhím cái ở vào tuổi trưởng thành, nhìn qua vóc dáng bên ngoài ta thấy so với nhím, đực thì đầu con cái hơi tròn, mỏ ngắn, đuôi cũng ngắn và thân mình tròn trịa hơn. Thả con nhím cái vào lồng, nhìn phía dưới bụng ta thấy lộ rõ hai hàng vú. Nhìn phía bụng sau, dưới háng không thấy có dịch hoàn lộ ra.

Xét về tính nết thì nhím cái hiền lành, nó chỉ trở nên hung dữ trong thời kỳ nuôi con.

•   Nuôi nhím sinh sản: Nuôi nhím để sinh sản, điều mà ai cũng biết là phải chọn cho được những con nhím đạt chuẩn về vóc dáng cũng như về sức khỏe. Nếu đó là nhím được thuần dưỡng nhiều dời, thuần thục lại càng được nhiều người ưa chuộng hơn.

Khi chọn nhím đực để giống ta nên lựa chọn những con mập mạp khỏe mạnh, hiếu động, chân chắc khỏe, hai tinh hoàn vừa to vừa đều. Còn lựa chọn nhím cái để giống cũng cần tuyển những con có sức khỏe tốt, sống sởn sơ không bệnh tật, lại phàm ăn, tính hiền. Nhím cái phải có hai hàng vú cách khoảng đều đặn, núm to. Nái mà có một hai cái vú lép, kén ăn, tính dữ thì dứt khoát giạt ra nuôi thịt không để giống được.

Nuôi nhím sinh sản, ta phải nghĩ đến chuyện “ghép cặp” nuôi riêng từ khi đực cái mới được bốn năm tháng tuổi mới tốt.

Xin quí vị nhớ điều này, nhím đựcnhím cái khi nuôi chung chuồng cho sinh sản không được đồng huyết với nhau. Nói cách khác, nhím cái có thể cùng chung cha mẹ với nhau nhưng nhím đực thì phải chọn từ bầy khác.

Chúng ta cũng biết nhím là giống đa thê. Trong đời sống hoang dã bên ngoài, đến mùa sinh sản, một nhím đực sống chung với cả đàn nhím cái đóng đảo đến cả chục con. Nhưng, nuôi nhốt trong chuồng, trong lồng, đế chúng sinh sản tốt hơn ta chỉ ghép độ năm sáu nhím cái chung với một nhím đực, và chỉ duy nhất một nhím đực.

nhím giống

Khả năng của một nhím đực có thể phối được cả chục nhím cái, nhưng nếu tận dụng hết khả năng của nó thì chỉ ba bốn năm sau phải thay con đực khác, trẻ và sung sức hơn. Còn nhím cái nếu dược nuôi trong môi trường sống tốt, nó có thể sinh con đẻ cái liên tục suốt bảy tám năm, có khi lâu hơn.

Nhím đực có tính hay ghen, vì vậy nuôi chung chuồng vài nhím đực trưởng thành chung với đàn nhím cái thì suốt ngày hai con đực sẽ rượt đuổi quyết chiến với nhau cho đến khi một còn một mất mới thôi. Ngay những con đực con của nó, được bốn năm tháng tuổi mà chưa dược chủ bắt cách ly ra nuôi riêng thì thế nào cũng bị nhím bố cắn chết.

•   Tuổi động đục của loài nhím: Cũng giống như nhiều loài thú khác, tuổi động dục của nhím đực bao giờ cũng đến sớm hơn nhím cái độ vài tháng. Nhím đực mới được bốn năm tháng tuổi đã có hiện tượng động dục. Nó thường cà rà cạnh các nhím cái để ve vãn, đồng thời trở nên hung hăng rượt đuổi những con đực khác cùng bầy.

Nhưng tuổi phối giống tốt nhất của nhím đực là khi chúng đã thực sự ở vào tuổi thực sự trưởng thành, từ mười đến mười hai tháng tuổi mới tốt. Những con đực cho phối trễ này có thể cho truyền giống được ba bốn nãm, nếu có chế độ nuôi dưỡng tốt. Khi tròn một năm tuổi, nhím đực rất sung sức và trọng lượng cơ thể có thể đạt tới 12 kg.

Riêng nhím cái ta nên phôi giống lần đầu khi chúng đã tròn bảy tám tháng tuổi, hoặc hơn. Nhím cái nếu dược nuôi dưỡng tốt có thể sinh sản suốt năm, bảy năm (mỗi năm hai lứa) sau đó mới thải ra nuôi thịt. Tất nhiên đó là những nơi vừa đẻ sai vừa nuôi con giỏi.

Vì vậy, trong bầy đàn, nhím đực bao giờ cũng nên chọn con lớn tháng tuổi hơn nhím cái. Sự chênh lệch đó khoảng bốn năm tháng tuổi là vừa.

Hiện tượng động dục của nhím cái: Thú vật nói chung, trong suốt thời gian động dục, bộ phận sinh dục con cái thường tiết ra một mùi đặc trưng nhằm kích thích sự hay biết và thèm muốn về nhục dục của con đực cùng giống với nó.

Chúng ta từng biết đến chuyện “gió mã ngưu”: trâu cái, ngựa cái ở cánh đồng làng bên động dục thì những con trâu đực, ngựa đực đang ăn cỏ ở các làng chung quanh đó đều hay biết ngay! Tất cả những con đực cùng giống này bỗng nhiên không màng đến chuyện ăn uống hay cày bừa nữa, mà lòng dạ bồn chồn như muốn bứt dứt dây mũi để tìm ngay đến con cái đang lên giống kia. Sự hay biết đó của ngựa đực, trâu đực là nhờ ngửi mùi đặc trưng của con cái cùng giống với nó phảng phất trong gió.

Giống nhím cũng vậy. Trong đời sống hoang dã, đến mùa sinh sản của nhím, vùng nào có con nhím cái đến kỳ động dục thì tất cả các nhím đực trưởng thành trong vùng đều nhốn nháo cả lên, và con nào cũng cố nhanh chân chạy đến con nhím cái đó, gây nên cảnh ồn ào náo nhiệt vì chúng đánh đuổi nhau suốt cả đêm. Có con nhím đực nào lại không muốn chiếm lĩnh cô nàng này, và rước cô nàng này về lãnh địa của mình... sinh con đẻ cái? Quả thật phần thưởng này chỉ đến với những con nhím đực mạnh mẽ nhất và hung hăng nhất.

Nhím cái nuôi nhốt trong chuồng (trong lồng) trong suốt thời gian động dục nước tiểu nó có mùi khai nồng nặc hơn trước. Và chính cái mùi đặc trưng này đã làm cho con nhím đực độc nhất trong chuồng (trong lồng) phát giác ra ngay. Và, từ phút đó, nhím đực cứ ở kề cận bên nhím cái, không màng đến chuyện ăn uống nữa. Nhím đực lúc này hung dữ nhất, cộc cằn nhất, ngay những con cái khác mon men đến gần nó cũng tân công xua đuổi...

Thật ra, nêu chịu khó quan sát, trong thời gian nhím cái động dục cũng xảy ra nhiều hiện tượng lạ ta dễ dàng phát hiện ra được: nhím cái không nhu mì như trước mà thường chạy lăng xăng khắp chuồng như cách “rửng mỡ” vậy. Nó cũng trở nên biếng ăn, và cũng thích la cà cạnh bên nhím đực. Âm hộ nó sưng mọng lên, niêm mạc trở nên hồng và có dịch nhờn...

Thời gian động dục của nhím cái khá dài, từ một đến hai ngày mới chấm dứt.

Suốt thời gian đó, nhím đực thường lâng xăng nhảy múa bên nhím cái, rồi thỉnh thoảng cất tiếng kêu to. Nhím đực phối giống rất hăng, bất kể đêm ngày cho đến khi nào nhím cái hết hiện tượng động dục mới ngưng. Điều lạ là sau mỗi lần truyền giống xong, nhím đực đều đái lên mình nhím cái, và nước đu nhím đực trong thời gian này cũng tỏa mùi rất khai.

Trong suốt thời gian giao phôi, nhím đực lẫn nhím cái không màng đến việc ăn uống...

•   Thời gian mang thai: Chu kỳ động dục của nhím cái từ 25 đến 30 ngày. Vì vậy, nếu phối giống xong chờ đến một tháng sau mà nhím cái không có hiện tượng động dục trở lại thì coi như nó đã thụ thai. Thời gian mang thai của nhím cái là 90 ngày, có trường hợp đẻ trễ bốn năm ngày.

Đa số nhím cái thường đẻ con vào ban đêm. Chúng dẻ rất dễ dàng, chủ nuôi không cần phải bận tâm đỡ đẻ cho chúng.

Mỗi lứa nhím đẻ từ một đến ba con con. Thông thường, lứa so nó chỉ đẻ một con, và lứa rạ đè hai con, ít khi ba con.

Thực tế cho thấy khả năng của nhím mẹ chỉ có thể nuôi tốt được hai con mà thôi. Nếu lứa nào sinh ba thì ta nên tách ngay con nhỏ nhất trong đàn ra nuôi riêng (bằng cách cho uống sữa đậu nành hay sữa bột không có chất béo để khỏi tiêu chảy). Hoặc trong đàn có nhím cái khác đang nuôi con, ta có thể nhờ nó nuôi vú (nếu con mẹ đó tốt sữa hoặc mới đẻ lứa so, đang nuôi một con).

Nhím mẹ đa số rất hiền, dễ tính, chúng sẵn sàng cho nhím con bầy khác nhập chung sống với bầy con của nó.

Nhím mẹ đẻ xong trông nó vẫn khỏe khoắn. Nằm cạnh bầy con sơ sinh độ một buổi là nó tìm đến máng ăn, máng uống. Và sau khi đẻ được vài ba ngày nó chịu đực trở lại. Từ đó, nhím mẹ vẫn tiếp tục nuôi con với sữa của nó, mặc dầu trong bụng đã mang thai lứa sau. Vì vậy, ta nên tách bầy con ra nuôi riêng khi chúng được hai tháng rưỡi tuổi, để nhím mẹ có đủ thời gian phục hồi sức lực...

Thời gian này nhím mẹ cần được cung cấp nhiều thức ăn bổ dưỡng có nhiều chất đạm, khoáng chất và cả vitamine.

| Chia sẻ |
THẢO LUẬN  
Chưa có thảo luận nào
Ý KIẾN CỦA BẠN  
  Hãy đăng nhập để thảo luận

Tin cùng loại cũ hơn